Herken de stress signalen bij jezelf en je team

In de huidige prestatiegerichte werkomgeving is stress een stille saboteur. Veel ondernemers, CEO’s en HR-professionals zijn zich wel bewust van het concept ‘werkstress’, maar missen vaak de diepere fysiologische gevolgen ervan: een te actieve orthosympaticus, ook wel het sympathisch zenuwstelsel genoemd..

Wat is een te actieve sympathicus?

Dit deel van ons autonome zenuwstelsel regelt de vecht-vlucht-verstijf reactie. Essentieel in noodsituaties, maar schadelijk als het chronisch geactiveerd is.

Wanneer de sympathicus te lang gedeeltelijk actief is, verkeert het lichaam constant in een iets tot veel te hoge staat van paraatheid. Dit heeft allerlei lichamelijke gevolgen waar je aan gewoon geworden  bent waardoor het een vertrouwd gevoel is. Het is echter heel schadelijke én zorgt voor een afname van herstelprocessen. Op de werkvloer kan dit leiden tot uitval, fouten, en/of verminderde prestaties.

In de natuur wordt de sympathicus geactiveerd door een levensbedreigende, uitwendige situatie. Dit is een duidelijke en krachtige reactie, echter nooit chronisch. De mens kan de sympathicus activeren door inwendige processen zoals gedachten, beelden, herinneringen, overtuigingen, gedragingen, … die niet in harmonie zijn met de ware natuur van de persoon.

De sympathicus is niet gemaakt om langdurig actief te zijn, ook niet op een laag pitje. Dat is als rijden met de auto op een iets te hoog toerental. Dat zal op termijn voor problemen zorgen. Je zal eerst signalen krijgen voor het symptomen zijn.

Hoe herken je een te actieve sympathicus?

Er zijn 4 domeinen waar je signalen kan opmerken voor het problematisch is.

Lichamelijk

• Verhoogde hartslag en bloeddruk
• Snelle, oppervlakkige ademhaling
• Spierspanning (vooral in nek, schouders, kaak)
• Maag- en darmklachten (bijv. opgeblazen gevoel, constipatie of diarree)
• Slechter immuunsysteem (vaak ziek worden)
• Slechter slapen of doorslaapproblemen
• Zweten, droge mond
• Koude handen/voeten door verminderde perifere doorbloeding
• Moeite met innerlijke rust vinden

Emotioneel

• Prikkelbaarheid of snel geïrriteerd zijn
• Angstig of paniekerig gevoel
• Onrust of onverklaarbare nervositeit
• Snel huilen of frustratie niet kunnen hanteren
• Moeite met ontspannen of genieten
• Gebrek aan vertrouwen (in het leven)

Mentaal

• Constante gedachtestroom / piekeren
• Moeite met concentreren of focus houden
• Besluiteloosheid of snel overweldigd zijn
• Negatieve gedachtepatronen
• Moeite met innerlijke stilte vinden
• Perfectionisme of controledrang

Sociaal

• Overweldigd zijn door drukte, neiging om je af te zonderen
• Gevoel van afgesneden zijn van jezelf of het ‘grotere geheel’
• Leven op de automatische piloot
• Minder genieten van gezelligheid
• Minder drive om met anderen samen te werken

Als ondernemer of HR-verantwoordelijke heeft u invloed op cultuur, werkomstandigheden en verwachtingen. Het tijdig herkennen en erkennen van deze signalen helpt om burn-outs te voorkomen, het welzijn te verbeteren én prestaties duurzaam te verhogen.

Wat kunt u doen?

Creëer een cultuur waarin rust geen luxe is, maar een moment van herbronnen en opladen. Investeer in life coaching sessies, ontspanningssessies en in training over bewustwording, stressherkenning  en -hanteringen. Stimuleer een cultuur waar ‘zichzelf zijn’ normaal is.

En misschien wel het belangrijkste: geef als leider het goede voorbeeld.

Door te investeren in de balans van het zenuwstelsel investeert u in helder denken, duurzame energie en strategisch leiderschap.